W piątek, 5 grudnia 2025 roku, odbyło się w formule online pierwsze spotkanie Inkubatora Badawczego PSPO.

W ramach seminarium dr Konrad Kulikowski zaprezentował krótki referat poświęcony wyzwaniom napotykanym podczas prób badania poznawczych wymagań pracy (cognitive job demands). W swoim wystąpieniu omówił zarówno trudności związane z umiejscowieniem poznawczych wymagań i zasobów pracy w kontekście teorii wymagań i zasobów pracy (Job Demands–Resources Theory), jak i praktyczne problemy dotyczące operacjonalizacji oraz pomiaru tego zjawiska w środowisku organizacyjnym.

Dr Kulikowski zwrócił uwagę na pięć kluczowych wyzwań, które poddał pod dyskusję:

1. Jak zdefiniować poznawcze wymagania pracy?
2. Czy poznawcze wymagania pracy są „cechą” pracy, czy raczej percepcją pracownika?
3. Jak mierzyć poznawcze wymagania pracy?
4. Jaka jest rola poznawczych wymagań pracy w modelu JD-R – czy są one wymaganiami, czy zasobami?
5. Jaką rolę w radzeniu sobie z poznawczymi wymaganiami pracy odgrywają poznawcze zasoby pracownika?

W dyskusji po referacie udział wzięli zaproszeni goście:

• dr hab. Joanna Czarnota-Bojarska (Uniwersytet Warszawski)
• prof. UAM dr hab. Teresa Chirkowska-Smolak (Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu)
• prof. APS dr hab. Łukasz Baka (Akademia Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej w Warszawie / Centralny Instytut Ochrony Pracy)

Głos zabierali również członkowie publiczności. Dyskusję moderował prof. KUL dr hab. Bohdan Rożnowski.

W trakcie dyskusji podsumowującej seminarium omwiono wyzwania dotyczące badań poznawczych wymagań pracy. Zwrócono uwagę, że relacja między wymaganiami a obciążeniem pracownika może mieć charakter krzywoliniowy – wymagania poznawcze stają się szczególnie problematyczne dopiero po przekroczeniu określonego poziomu lub w sytuacji długotrwałego oddziaływania prowadzącego do wyczerpania zasobów.

Podkreślono również znaczenie zasady „matching principles”, zgodnie z którą wymagania i zasoby powinny mieć podobny charakter, aby mogły wchodzić ze sobą w interakcje. Oznacza to, że poznawcze wymagania pracy mogą być skutecznie równoważone przede wszystkim przez poznawcze zasoby – zarówno na poziomie indywidualnym, jak i organizacyjnym.

Uczestnicy dyskusji wskazywali również, że postrzeganie wymagań pracy zależeć może od dopasowania pracownika do kontekstu i specyfiki wykonywanych zadań – to, co dla jednej osoby stanowi wymaganie, dla innej nie musi być obciążające.

Zwrócono także uwagę, że nie tylko zadania poznawcze, ale też wymagania organizacyjne czy emocjonalne mogą mieć charakter wymagań poznawczych.

Istotnym wątkiem była również dyskusja możliwości pozytywnego oddziaływania wymagań poznawczych na pracowników, które – przy odpowiednim poziomie i wsparciu zasobów – być może mogą nie tylko prowadzi do wyczerpania ale sprzyjać zaangażowaniu.

W kwestii definicji poznawczych wymagań pracy nie uzyskano konsensusu – z jednej strony podkreślano potrzebę systematyzacji, z drugiej zwracano uwagę, że mnogość ujęć poznawczych wymagań pracy, umożliwia ich dostosowanie do zróżnicowanych kontekstów organizacyjnych.

Podsumowując, spotkanie Inkubatora Badawczego PSPO stworzyło przestrzeń do refleksji nad teoretycznymi i metodologicznymi wyzwaniami związanymi z badaniem poznawczych wymagań pracy. Żywa dyskusja potwierdziła złożoność tego problemu oraz potrzebę dalszych badań ukierunkowanych na zrozumienie mechanizmów oddziaływania poznawczych wymagań pracy na funkcjonowanie pracowników.

W dniach 25-26 września 2025 r. w Gdańsku miała miejsce konferencja EAWOP Small Group Meeting, poświęcona problematyce pracoholizmu. Temat przewodni konferencji to „Advancing workaholism research: Setting the stage for organizational prevention”.

Organizatorami byli Paweł A. Atroszko (Uniwersytet Gdański), Cristian Balducci (Uniwersytet ‘G. d’Annunzio’, Chieti-Pescara, Włochy), Luca Menghini (Uniwersytet Padewski, Padwa, Włochy), Edyta Charzyńska (Uniwersytet Śląski, Katowice) i Paola Spagnoli (Uniwersytet “Luigi Vanvitelli”, Kampania, Włochy). Gościem specjalnym spotkania był Arnold Bakker, profesor psychologii pracy i organizacji na Uniwersytecie Erasmus w Rotterdamie, Niderlandy.

W trakcie spotkania zaprezentowano 20 wystąpień tematycznych oraz 7 plakatów. Profesor Bakker wygłosił wykład pt. „The workaholism paradox” w którym przedstawił wyniki badań pokazujących, jak pracoholizm, skutkujący wydłużeniem czasu pracy i nadmiernym wysiłkiem w nią wkładanym, przyczynia się ostatecznie do spadku jakości pracy, kreatywności i zubożenia relacji społecznych. Podkreślił we wnioskach, jak ważne jest utrzymanie równowagi między pracą a życiem prywatnym, aby aktywność zawodowa była owocna i satysfakcjonująca.

Pełna książka abstraktów wystąpień będzie wkrótce dostępna na stronie https://workaddiction.org/pl/. Wszystkich zainteresowanych problematyką pracoholizmu zachęcamy do odwiedzenia tej strony, prowadzonej przez badaczy z Uniwersytetu Śląskiego i Uniwersytetu Gdańskiego. Znaleźć tam można wiele informacji dotyczących syndromu pracoholizmu, ale także możliwości pomocy w rozwiązaniu tego problemu. Za pośrednictwem tej strony można także skontaktować się z zespołem i nawiązać współpracę badawczą.

W dniach 21-24 maja odbył się w Pradze 22. Kongres Europejskiego Stowarzyszenia Psychologii Pracy i Organizacji (EAWOP). Jego tytuł brzmiał Transformacja środowiska pracy: wyzwania i możliwości (ang. Transforming working environments: challenges & opportunities). Organizatorami kongresu były: EAWOP, Czeskie Stowarzyszenie Psychologów Pracy i Organizacji oraz firma Computer System Group. Kongres zgromadził rekordową ilość uczestników – 2080 osób z 51 krajów świata, w tym z Polski. Zarejestrowano 1426 abstraktów wystąpień, które przyjęły formę:

• 855 prezentacji ustnych
• 387 posterów
• 165 sympoziów
• 19 dyskusji panelowych
• 3 wystąpień typu keynote speech (Filip Lievens, Ute Stephan, Denise Rousseau)
• 6 wystąpień typu state of the art
• 1 wystąpienia gościa specjalnego, którym była Sakshi Bansal z wystąpieniem pt. Sustainability and Psychology: Shaping Organizational Resilience for a Sustainable Future

Kongres był okazją do podzielenia się wiedzą, refleksją, wynikami badań, dobrymi praktykami. Jednocześnie wypełniony był spotkaniami, networkingiem i mnóstwem interakcji z psychologami z Europy i świata. Stał się również okazją do wręczenia nagrody „za całokształt pracy/twórczości” profesorowi Fredowi Zijlstrze, w uznaniu jego znaczącego i trwałego wpływu na dziedzinę, jaką jest psychologia pracy i organizacji.

Kolejny Kongres EAWOP odbędzie się w Lionie we Francji w terminie 26-29 maja 2027 roku.

W dniach 18–20 września 2025 roku Łódź i Instytut Psychologii UŁ staną się centrum najważniejszych dyskusji o współczesnej psychologii. XXXVII Kongres Polskiego Towarzystwa Psychologicznego odbędzie się pod hasłem „Psychologia współcześnie – wyzwania i możliwości”, gromadząc wybitnych ekspertów z różnych dziedzin tej nauki.

Wśród prelegentów znajdą się cenieni specjaliści, którzy podzielą się swoją wiedzą i najnowszymi badaniami:

1. Dr hab. Jan Cieciuch, prof. ucz. zaprezentuje koncepcję integracji teorii osobowości, tworząc spójną perspektywę przydatną w praktyce psychologicznej.
2. Dr Michał Kosiński, profesor nadzwyczajny w Stanford Graduate School of Business, przybliży wpływ sztucznej inteligencji (AI) na psychologię oraz stojące przed nią wyzwania.
3. Prof. dr hab. Aleksandra Łuszczyńska, ekspertka w dziedzinie psychologii zdrowia i klinicznej, skupi się na psychologicznych determinantach zachowań zdrowotnych oraz interwencjach wspierających osoby zmagające się z chorobami przewlekłymi i stresem.
4. Dr hab. Monika Wróbel, prof. UŁ, podejmie fascynujący temat łez, analizując ich funkcje zarówno w kontekście indywidualnym, jak i społecznym.
5. Ole Tunold, wiceprezes EFPA, omówi europejskie regulacje dotyczące zawodu psychologa, zakres jego praktyki oraz perspektywy mobilności zawodowej w różnych krajach.

Kongres zapowiada się jako inspirujące forum wymiany myśli i doświadczeń między naukowcami a praktykami. Szczegółowe informacje na temat wydarzenia znajdują się na stronie: www.kongresptp.pl.

Propozycje wystąpień można składać do 28 lutego 2025 roku.

W dniach 21-24 maja 2025 w Pradze odbędzie się 22. Kongres Europejskiego Stowarzyszenia Psychologii Pracy i Organizacji (EAWOP), którego nasze Stowarzyszenie jest członkiem od 14 lat.

Temat tegorocznego Kongresu brzmi TRANSFORMING WORKING ENVIRONMENTS: CHALLENGES & OPPORTUNITIES. Tegoroczni keynote speakerzy to:

• Filip Lievens
• Ute Stephan
• Denise Rousseau

Polecamy Państwa uwadze program wydarzenia, dostępny pod tym linkiem. W marcu planowana jest publikacja szczegółowego harmonogramu wszystkich przyjętych wystąpień. Zapraszamy również do odwiedzenia strony Kongresu, na której dostępne są wszystkie szczegóły na temat tego wydarzenia.

VI Ogólnopolski Zjazd Polskiego Stowarzyszenia Psychologii Organizacji został zorganizowany przez Instytut Psychologii WNoW UŁ oraz Polskie Stowarzyszenie Psychologii Organizacji. Odbył się w Łodzi w dniach 12-14.09.2024 r. Jego wiodącym tematem była różnorodność przejawiająca się w wielu aspektach funkcjonowania organizacji i funkcjonowania człowieka w środowisku pracy.

Partnerem VI Zjazdu była firma Rossmann, sponsorem Ogólnopolski Panel Badawczy – Ariadna. Wydarzenie patronatem objęli: Rektor Uniwersytetu Łódzkiego, Dziekan Wydziału Nauk o Wychowaniu, Prezydent Miasta Łodzi, Łódzka Izba Przemysłowo – Handlowa, Polskie Towarzystwo Psychologiczne, Pracownia Testów Psychologicznych PTP, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, PWN, Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne. Patronat honorowy nad wydarzeniem objęła Ministra Rodziny Pracy i Polityki Społecznej.

Wykład plenarny pt: What is evidence-based practice in organisational psychology and why don’t we do more it? wygłosił Rob Briner (Queen Mary University of London), zaś problematykę różnorodności w pracy przybliżyła Joanna Czarnota Bojarska (Uniwersytet Warszawski).

W ramach Zjazdu podczas 9 sesji wygłoszono 57 referatów. W sesji plakatowej zaprezentowano 10 plakatów. Nagroda w ramach konkursu na najlepszy plakat, ufundowana przez sponsora Ogólnopolski Panel Badawczy – Ariadna, przyznana została Annie Warchoł-Jakubowskiej (SWPS) za plakat pt.: Wykorzystanie śledzenia wzroku w celu zwiększenia efektywności i bezpieczeństwa motorniczych tramwajów – weryfikacja innowacyjnego treningu kierowania uwagi wzrokowej z wykorzystaniem nowych technologii. Odbyła się również debata nt. Neuroróżnorodności w pracy. Wzięło w niej udział 5 przedstawicieli ze świata nauki oraz biznesu. W sesji dobrych praktyk pt.: Doskonałość w biznesie, obok przedstawicieli świata ściśle współpracujących z biznesem, uczestniczyli również praktycy – pracodawcy, przedstawiciele działu HR, firm szkoleniowo – doradczych.

W programie Zjazdu znalazła się również oferta dedykowana przede wszystkim praktykom. Zrealizowano 6 warsztatów, które cieszyły się dużym zainteresowaniem (The role of evidence-based practice in increasing the effectiveness of organisational psychology practitioners: Some practical examples and guidelines for practitioners and academics – Rob Briner; Pięknie się różnimy…. O znaczeniu różnorodności i kultury włączającej w miejscu pracy – Marta Kucharska-Hauk; NEO-PI-3™ Inwentarz Osobowości-wersja zrewidowana™ – znana teoria, nowe możliwości – Urszula Brzezińska; Molestowanie seksualne w pracy. Warsztat edukacyjny w oparciu o założenia terapii poznawczo-behawioralnej – Dorota Merecz-Kot; Budowanie relacji z innej strony – znaki rozpoznania w pracy i w domu – Mateusz Hauk; Budowanie odporności psychicznej – Artur Orzełowski.

W ramach Zjazdu odbyło się również Zebranie Członków i Członkiń PSPO, podczas którego wybrano nowy Zarząd, a Prezeską Polskiego Stowarzyszenia Psychologii Organizacji na kolejną kadencję została wybrana  dr Barbara Smorczewska. Serdecznie gratulujemy!

Finalnie w zjeździe uczestniczyło 97 osób reprezentantów ośrodków akademickich, przedstawicieli biznesu (pracodawców, przedstawicieli działów HR, BHP, szkoleniowców i coachów oraz studentów.

Należy podkreślić, iż poziom naukowy prezentowanych wystąpień był bardzo wysoki, a idea włączania do udziału w konferencji praktyków jest godna kontynuacji.

W imieniu organizatorów:

Komitet Organizacyjny 

VI Ogólnopolskiego Zjazdu PSPO